Ekonomi

Depozito Yönetim Sistemi ile 5 milyar lira kazanç hedefleniyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen ve belli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen eserlerin tüketilmesi sonrasında iade alınması ve depozito bedelinin geri ödenmesine dayanan Depozito İdare Sistemi’nin gelecek yılın sonuna kadar 7 bin noktada hayata geçirilmesi planlanıyor.

Çalışmaları Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen ve depozito iade sistemi olarak da bilinen uygulamayla Türkiye’de cam, plastik, ve alüminyum üzere yıllık tüketilen 20 milyar adet içecek ambalajının tamamının dönüştürülmesi hedefleniyor.

Depozito İdare Sistemi’nin hayata geçirilmesiyle 37 bin ton sera gazı azalımı sağlanması hedeflenirken, enerjiden 1,3 milyar kWh, petrolden 3,6 milyon varil tasarruf edilmesi bekleniyor. Sistemin ülkeye 20 yılda 100 milyar liralık ekonomik kazanç sağlaması ve 20 bin istihdam oluşturması öngörülüyor.

Sıfır Atık Projesi çatısı altında uygulanan tüm çalışmalarla 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı yüzde 27,2’ye çıkarılırken, 2023’te bu oranın yüzde 35’e, 2035’te ise yüzde 60’a yükseltilmesi hedefleniyor.

“Hem çevre hem de sanayici kazanacak”

Plastik ve geri dönüşüm bölümünün temsilcilerinin yaptıkları açıklamada, Depozito İdare Sistemi’ne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) Başkanı Yavuz Eroğlu, plastik, cam, metal-alüminyum ve karton atıkların çöpe değil, geri dönüşüme gitmesini sağlayacak sistemin gelecek yıl devreye gireceğini belirterek, “Çevresel sorunları azaltması beklenen Depozito Yönetim Sistemi’nin geri dönüşüm kesimindeki yatırımları hızlandırması bekleniyor” dedi.

Sistemin çevreyi korurken iktisada katkı sağlayacağını lisana getiren Eroğlu, başarılı olunması halinde Türkiye’de her yıl 1,2 milyon ton ek atığın oluşmasının önüne geçileceğini vurguladı.

Eroğlu, depozito iade sistemiyle tüketicinin geri dönüşüme teşvik edileceğini, tüketicilerin eserleri satın alırken depozito iade bedelini de satış noktasına ödeyeceğini kaydederek, vatandaşın depozito için ödediği fiyatı belirlenen iade noktalarından atığı götürünce alabileceğini anlattı.

Depozito sistemiyle tüketici için mali bedel tabir edecek atıkların, etrafa çöp olarak atılmayıp toplama merkezlerine götürülüp ham hususa dönüştürülebileceğini aktaran Eroğlu, “Hem çevre korunacak hem de sanayici ve ülke kazanacak. Depozito uygulaması, temiz ve geri dönüşüme uygun ham madde elde edilmesine olanak sağlayarak sektörün gelişimini hızlandıracak” diye konuştu.

“Cari açığı azaltacak”

Yavuz Eroğlu, Türkiye’de yıllık 20 milyar adet içecek ambalajının kullanıldığını ve bunun 9 milyarını pet ambalajların oluşturduğunu belirterek, “İade sistemiyle söz konusu atıkların tamamı dönüştürülebilecek ve ekonomiye yılda 5 milyar liralık katkı sağlanabilecek. Yapılan projeksiyonlarda 2030 başlarında bu rakamın toplamda 30 milyar adede çıkacağı öngörülüyor. Dolayısıyla çevreyle uyumlu bir büyüme sağlamak için depozito sistemi bir zorunluluk” biçiminde konuştu.

Plastik içecek atıklarının birinci etapta yüzde 70’inin toplanmasının hedeflendiğini aktaran Eroğlu, sistemin plastik sektöründe geri dönüştürülmüş ham madde tedarik güvenliğini de artırmaya yardımcı olacağını bildirdi.

Türk plastik sektörünün ham madde ihtiyacının yüzde 85’lik kısmının ithalatla karşılandığını ve bu nedenle önemli manada cari açık verildiğini hatırlatan Eroğlu, şöyle devam etti:

“Dünyada 6, Avrupa’da ise 2’nci sırada yer alan dalımızın ham unsur tedarik güvenliği çok değerli. Depozito sistemiyle atık toplamayı artırmamız, geri dönüşüm için uygun kurallarda ve tedarik güvenliği sağlanmış esere ulaşmamız demektir. Bu sayede kartel yapıdaki petrokimya şirketlerinin tedarik ve fiyat şoklarından hem firmalarımızı hem de tüketicileri muhafazamız mümkün olacaktır. Bu da hem cari açığın azalması hem geri dönüştürülmüş ham hususlarla üretilen çeşitli plastik eserlerin tüketicimize daha uygun fiyatlarla ulaşması manasına geliyor. Enflasyonda düşüş istikametli tesirin önü açılıyor.”

Cam şişeler 50 sefere kadar dönüştürülüyor

Geri Dönüşümcüler ve Geri Kazanımcılar Derneği (GEKADER) Lideri Fatih Eren Avrupa’nın birçok ülkesinin depozito iade sistemiyle önemli manada muvaffakiyet elde ettiğini belirterek, Hollanda, Almanya ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülkenin çöp toplama alanlarını kapattığını, çok sayıda ülkenin konuttan çıkan tüm atıkları yerinde ayrıştırarak geri dönüşüm tesislerine gönderdiğini söyledi.

Cam şişelerin 50, pet şişelerinin ise 25 sefere kadar geri dönüşümle yine kullanılabildiğini lisana getiren Eren, bu uygulamanın doğal kaynakların koruduğu üzere tıpkı vakitte güç tasarrufu sağladığını, sıfır üretimden kaynaklı karbon oluşmasının da önüne geçeceğini bildirdi.

Eren, Türkiye’de 4 kişilik bir ailenin aylık toplamda 120 kilogram geri dönüştürülebilir atık ürettiğini, hane sayısı ile düşünüldüğünde rakamın 2,3 milyon tona yaklaştığını kaydederek, “Yani yıllık 27,6 milyon tonluk geri dönüştürülebilir atık üretiliyor tüm hanelerde. Kaynakta ayrılmayan bu atıklar karışık toplandığında yüzde 40’a varan oranlarda fire oluşuyor” diye konuştu.

Hem nüfusta hem de tüketimde yaşanan artışın geri dönüşüm konusunda daha bilinçli olmayı zorunlu kıldığını vurgulayan Eren, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir an evvel konutlarda geri dönüşüm faaliyetlerini hızlandırmamız gerekiyor. Depozito sistemi ülke iktisadına çok önemli katkı sağlayacak. Bir yandan sokak toplayıcılarının kayıtlı ve resmi bir halde çalışma modeli öbür yandan depozito sisteminin hayata geçmesi ve yaygınlaşmasıyla plastik hurda ithalatındaki sayıların da düşeceğini öngörüyoruz. Depozito sistemi ülke iktisadına katkısı olacağı üzere etraf kirliliğinin de önüne geçmesi bakımından çok yerinde bir adım olduğunu düşünüyoruz.”

2 milyon ton plastik atığı çöpten kurtaracak

Fatih Eren, Depozito Yönetim Sistemi hayata geçtikten sonra vatandaşlara da ilave bir gelir kaynağı yaratılacağını belirterek, Türkiye’nin AB Eylem Planı çerçevesinde ortaya koyduğu hedeflerine ulaşmasında etkin bir gösterge olacağını söyledi.

Eren, “Sistemle vatandaşlar üzere plastik üreticileri de kazanacak. Sera gazı salımı azalacak, iklim değişikliği ile uğraşta faal bir rol oynayacak. Uygulama yaygınlaştığında çöp depolama alanına giden plastik atık ölçüsünde 2 milyon tonu bulabilecek azalma olacak. Yani 2 milyon ton plastik atığı çöpten kurtaracak” formunda konuştu.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

-
Başa dön tuşu